Cách Vệ Sinh Đầu Phun Máy In Bị Tắc: 3 Cách Từ Dễ Đến Khó

Máy in phun của bạn bỗng dưng in ra bản có sọc trắng ngang, hoặc mất hẳn một màu dù hộp mực vẫn còn đầy. Bạn thay hộp mực mới mà tình trạng không cải thiện. Rất có thể đầu phun đã bị tắc.

Tắc đầu phun là bệnh kinh niên của máy in phun, nhất là với những máy để lâu không dùng. Tin tốt là đa số trường hợp bạn tự xử lý được tại nhà mà không cần gọi thợ. Bài viết này hướng dẫn 3 cách từ dễ đến khó: bắt đầu bằng 2 phút với phần mềm có sẵn trong máy, chỉ động tay vào máy khi thật sự cần.

Dấu Hiệu Nào Cho Thấy Đầu Phun Cần Vệ Sinh

Trước khi làm gì, hãy chắc chắn đúng bệnh. Đầu phun bị tắc thường có những dấu hiệu này:

• Bản in xuất hiện sọc trắng ngang, đứt quãng đều đặn
• Mất hẳn một màu (ví dụ in ra không có màu xanh) dù hộp mực màu đó vẫn còn
• Chữ in ra bị nhòe, đứt nét dù bạn vừa thay mực mới
• Máy để 2-3 tuần không in, lần in đầu tiên sau đó bị mờ

Để xác nhận chắc chắn, bạn in một trang kiểm tra vòi phun (Nozzle Check). Vào Control Panel, Devices and Printers, chuột phải vào máy in, chọn Printing Preferences, tìm mục Maintenance rồi chọn Nozzle Check. Máy sẽ in ra một mẫu gồm các đường kẻ màu. Đường nào bị đứt quãng thì đúng màu đó đang tắc.

Lưu ý phân biệt với hết mực: nếu kiểm tra lượng mực thấy đã cạn thì bạn cần nạp mực chứ không phải vệ sinh đầu phun. Hai bệnh này dễ nhầm vì triệu chứng ban đầu khá giống nhau.

Cách 1: Vệ Sinh Bằng Phần Mềm Có Sẵn Trong Máy

Đây là cách dễ nhất, không cần chạm vào máy, ai cũng làm được trong 2 phút. Hầu hết máy in phun đều có sẵn chức năng này.

Các bước thực hiện trên Windows:

1. Vào Control Panel, Devices and Printers
2. Chuột phải vào máy in của bạn, chọn Printing Preferences
3. Chuyển sang tab Maintenance (hoặc Bảo trì)
4. Chọn Print Head Cleaning (Làm sạch đầu phun) rồi bấm Start
5. Đợi máy chạy xong, sau đó chọn Nozzle Check để in trang kiểm tra lại

Nếu bản in test đã đẹp thì xong. Nếu vẫn còn sọc, bạn có thể chạy Head Cleaning thêm 1 đến 2 lần nữa.

Một cảnh báo quan trọng: đừng lạm dụng chức năng này. Mỗi lần chạy Head Cleaning, máy sẽ bơm một lượng mực đáng kể qua đầu phun để đẩy cặn bẩn ra. Chạy 5-6 lần liên tiếp có thể ngốn hết cả hộp mực mà bệnh vẫn không khỏi. Quy tắc của thợ là tối đa 2 đến 3 lần. Quá số đó mà không cải thiện thì chuyển sang cách 2, đừng cố chạy tiếp.

Cách 2: Lau Đầu Phun Bằng Khăn Ấm

Khi vệ sinh bằng phần mềm không đủ, thường là do mực đã khô cứng lại ở mặt ngoài đầu phun. Lúc này bạn cần lau trực tiếp, nhưng vẫn ở mức độ nhẹ nhàng và an toàn.

Chuẩn bị: một chiếc khăn mềm không xơ (khăn lau kính là lựa chọn tốt), một bát nước ấm khoảng 40 độ. Không dùng nước nóng vì nhiệt cao có thể làm hỏng các chi tiết nhựa.

Các bước thực hiện:

1. Tắt máy in và rút dây nguồn để đảm bảo an toàn
2. Mở nắp máy, nhẹ nhàng di chuyển cụm đầu phun ra giữa để dễ thao tác. Với nhiều dòng máy, bạn in một trang rồi rút điện giữa chừng thì cụm đầu phun sẽ dừng ở vị trí giữa
3. Nhúng khăn mềm vào nước ấm, vắt ráo nước
4. Lau nhẹ mặt dưới của đầu phun (mặt có các lỗ phun mực li ti) theo một chiều, không chà xát mạnh qua lại
5. Để đầu phun khô hoàn toàn tự nhiên rồi mới lắp lại và bật máy
6. In trang Nozzle Check để kiểm tra kết quả

Cách này xử lý tốt các trường hợp tắc nhẹ do để máy vài tuần không dùng. Nếu lau 2 lần mà không cải thiện thì tắc đã ăn sâu bên trong, cần chuyển sang cách 3.

Cách 3: Ngâm Đầu Phun Trong Dung Dịch

Đây là cách mạnh nhất bạn có thể tự làm tại nhà, dành cho trường hợp tắc nặng như bỏ máy vài tháng không dùng hoặc mất hẳn một màu.

Bạn cần dung dịch vệ sinh đầu phun chuyên dụng, bán sẵn ở các cửa hàng linh kiện máy in. Đừng dùng cồn y tế nồng độ cao hay các chất tẩy rửa gia dụng vì chúng có thể ăn mòn các chi tiết bên trong đầu phun.

Các bước thực hiện:

1. Tháo cụm đầu phun ra khỏi máy theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu bạn không chắc cách tháo của đúng model mình đang dùng, đừng cố, hãy dừng lại và gọi thợ
2. Đổ dung dịch vào một khay nông, chỉ đủ ngập phần mặt dưới của đầu phun (mặt có lỗ phun mực)
3. Đặt đầu phun vào khay sao cho chỉ mặt dưới tiếp xúc với dung dịch. Tuyệt đối không để dung dịch dính vào bo mạch điện tử và các đầu cáp phía trên, vì sẽ gây chập mạch
4. Ngâm từ 30 phút đến vài giờ tùy mức độ tắc. Tắc nhẹ thì 30-60 phút, tắc nặng do bỏ máy lâu ngày có thể cần 2-4 giờ
5. Lấy ra, dùng tăm bông thấm nhẹ mặt đầu phun để lấy đi cặn bẩn đã tan ra
6. Để khô hoàn toàn tự nhiên rồi mới lắp lại vào máy. Không dùng máy sấy nóng để sấy khô
7. In trang Nozzle Check để kiểm tra

Dấu hiệu cho thấy việc ngâm đang hiệu quả: bạn sẽ thấy mực khô tan dần và thấm ra khăn giấy thành các vệt màu. Nếu sau 4 giờ ngâm mà không có gì thay đổi thì đầu phun có thể đã hỏng hẳn.

Dụng Cụ Cần Có Và Thứ Tuyệt Đối Không Dùng

Trước khi bắt tay vào, kiểm tra nhanh bảng này để tránh dùng nhầm đồ làm hỏng đầu phun:

Nên dùng	Không dùng
Khăn mềm không xơ, khăn lau kính	Khăn giấy thường (xơ giấy bám vào đầu phun gây tắc thêm)
Tăm bông đầu nhỏ	Vật nhọn như kim, tăm tre (làm xước, toét lỗ phun)
Nước ấm khoảng 40 độ	Nước nóng, nước sôi (làm biến dạng chi tiết nhựa)
Dung dịch vệ sinh đầu phun chuyên dụng	Cồn nồng độ cao, chất tẩy rửa gia dụng (ăn mòn linh kiện)
Khay nhựa nông để ngâm	Máy sấy nóng để sấy khô (nhiệt làm hỏng bo mạch)

Nguyên tắc chung: đầu phun có những lỗ phun siêu nhỏ tính bằng micromet. Bất cứ thứ gì thô ráp, ăn mòn hoặc quá nóng đều có thể phá hỏng chúng vĩnh viễn.

Vệ Sinh Rồi Mà Vẫn Tắc Thì Phải Làm Sao

Nếu bạn đã thử cả 3 cách mà bản in vẫn sọc hoặc mất màu thì đầu phun có thể đã hỏng hẳn chứ không chỉ tắc. Dấu hiệu nhận biết: ngâm dung dịch 4 giờ không có gì thay đổi, hoặc nhìn thấy đầu phun bị nứt vỡ.

Lúc này bạn có hai lựa chọn. Một là thay đầu phun mới, chi phí tùy model, thường từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng. Hai là mang máy đến thợ để kiểm tra chính xác trước khi quyết định thay, vì đôi khi vấn đề nằm ở bo mạch điều khiển chứ không phải đầu phun.

Một phép tính bạn nên làm: nếu máy đã cũ nhiều năm và giá thay đầu phun gần bằng nửa giá máy mới thì cân nhắc mua máy mới có khi kinh tế hơn. Thợ có kinh nghiệm sẽ tư vấn thẳng thắn chỗ này thay vì cố sửa cho bằng được.

Làm Gì Để Đầu Phun Không Bị Tắc Lại

Tắc đầu phun hầu như luôn đến từ hai nguyên nhân: để lâu không in và dùng mực kém chất lượng. Phòng tránh không khó:

• In định kỳ mỗi tuần. Chỉ cần in 1-2 trang bất kỳ mỗi tuần là đủ để mực luôn lưu thông, không bị khô cứng trong đầu phun. Đây là cách phòng tránh hiệu quả nhất mà tốn ít công nhất.
• Tắt máy đúng cách. Luôn tắt bằng nút nguồn trên máy để đầu phun được đưa về vị trí che chắn. Đừng rút điện đột ngột khi máy đang hoạt động.
• Dùng mực in phun chất lượng tốt. Mực kém chất lượng dễ đóng cặn hơn nhiều. Nếu chưa rõ nên chọn loại nào, đọc thêm bài so sánh mực chính hãng và mực tương thích.
• Để máy nơi khô ráo, tránh nắng trực tiếp. Nhiệt độ cao làm mực khô nhanh hơn.
• Thay mực ngay khi máy báo hết. Để hộp mực cạn lâu ngày, không khí lọt vào đầu phun sẽ làm mực còn lại khô cứng.

Câu Hỏi Thường Gặp

Bao lâu nên vệ sinh đầu phun một lần? Nếu bạn in đều đặn mỗi tuần thì hầu như không cần vệ sinh định kỳ, chỉ vệ sinh khi thấy dấu hiệu sọc hoặc mất màu. Nếu máy hay để lâu không dùng thì 1-2 tháng kiểm tra một lần bằng Nozzle Check.

Vệ sinh đầu phun có tốn mực không? Vệ sinh bằng phần mềm (Head Cleaning) tốn khá nhiều mực, mỗi lần chạy tương đương in hàng chục trang. Vì vậy chỉ chạy tối đa 2-3 lần liên tiếp. Vệ sinh thủ công bằng khăn ấm hoặc ngâm dung dịch thì không tốn mực trong hộp.

Ngâm đầu phun trong nước được không? Nước ấm dùng để lau ngoài thì được, nhưng ngâm thì nên dùng dung dịch vệ sinh chuyên dụng vì nó hòa tan cặn mực tốt hơn mà không gây hại linh kiện. Nếu bí quá thì ngâm nước ấm vẫn hơn là không làm gì, nhưng hiệu quả thấp hơn.

Đầu phun bị tắc nặng có cứu được không? Tùy mức độ. Tắc do để vài tháng không dùng thì ngâm dung dịch 2-4 giờ thường cứu được. Tắc do dùng mực kém chất lượng lâu năm hoặc đầu phun đã nứt vỡ thì phải thay mới.

Tại sao vừa vệ sinh xong vẫn bị sọc? Có thể bạn vệ sinh chưa đủ sâu (cần chuyển sang cách mạnh hơn), hoặc nguyên nhân không phải tắc đầu phun mà là hết mực hoặc hỏng linh kiện khác. In trang Nozzle Check sau mỗi lần vệ sinh để biết chính xác tiến triển.

Kết Luận

Nhớ thứ tự 3 cách theo độ khó tăng dần: vệ sinh bằng phần mềm trước vì chỉ mất 2 phút, lau khăn ấm khi phần mềm không đủ, ngâm dung dịch cho trường hợp tắc nặng. Mỗi bước đều có giới hạn của nó, đừng cố quá.

Nếu đã thử hết mà máy vẫn không in đẹp lại được, hoặc bạn không tự tin tháo lắp linh kiện, cứ gọi Nam Việt qua hotline 0964 911 218. Kỹ thuật viên sẽ đến tận nơi tại TP.HCM để vệ sinh chuyên sâu hoặc tư vấn thay đầu phun với báo giá rõ ràng.